Waarom val ik nu niet af?

Tweederde van de mensen die een poging doet om af te vallen is na 1 jaar weer op hun oude gewicht. Na vijf jaar is vrijwel iedereen weer terug bij af. Toch doen miljoenen mensen elk jaar een poging om gewicht te verliezen. Ook onder hardlopers is gewicht verliezen de meest genoemde motivatie om de loopschoenen (weer) aan te trekken. In een kwalitatieve studie onder een kleine groep vrouwen werd gekeken welke factoren bijdragen aan blijvend gewichtsverlies en wat hen tegenhoud om langdurig af te vallen.

Door: Miriam van Reijen
Kennis opdoen over een gezonder leven
Gedurende 4.5 maand volgden de vrouwen een dieet dat was gericht op gewichtsverlies. Ook kregen ze informatie over gezonde voeding, leerden ze hoe ze hun porties konden beheersen, hoe ze maaltijden konden plannen en hoe ze makkelijker aan hun dagelijkse porties groenten kwamen. Na de 18 weken volgden verschillende groepsgesprekken. waarin de vrouwen werd gevraagd hoe het hen was afgegaan.
De reis tot gewichtsverlies
In het onderzoek werd er gesproken over het ‘pad’ dat moest worden afgelegd om blijvend gewichtsverlies te bewerkstellingen. Meerdere vrouwen gaven aan dat het een proces was van afwisselend gewichtsverlies, gewichtstoename en gewichtsbehoud. Vaak hielden de verschillende periodes verband met grote veranderingen in werk, relaties of een verhuizing. Belangrijkste factor die werd genoemd of een poging tot gewichtsverlies (tijdelijk) succesvol was, bleek ‘accountability to others’ oftewel verantwoording afdragen naar anderen. Ook ondersteuning van familie, vrienden en collega’s bleek een belangrijke factor. Tegelijkertijd was het ontbreken van beide factoren de grootste belemmering om daadwerkelijk af te vallen. Het aanbieden van ongezonde snacks door vrienden/familie en opmerkingen van familieleden dat het onnodig/ongezellig is om af te vallen, werden als zeer negatief ervaren. Wat de vrouwen hielp om daadwerkelijk af te vallen was het plannen van maaltijden (wat ze niet eenvoudig vonden) en het controleren van porties (bijvoorbeeld met behulp van een weegschaal). Tenslotte noemden de vrouwen de ‘state of mind’ heel belangrijk. Door elke dag als een nieuwe mogelijkheid te zien om gezond te eten waren ze in staat betere keuzes te maken dan dat een ‘slechte’ dag het begin was van een verloren week.
Beweging als belangrijke factor
Ook het regelmatig sporten werd als een succesfactor gezien. Vrouwen die regelmatig sportten waren beter in staat gewicht te verliezen of gewicht te behouden. Toch vonden de vrouwen het niet altijd makkelijk om in beweging te komen. Een gebrek aan tijd, motivatie en schuldgevoel (“ik voel me er schuldig over dat ik tijd neem voor mezelf om te gaan sporten”) werden gezien als de grootste belemmeringen.
Weight Watchers
Vorig jaar werd de Weight Watchers uitgeroepen tot het meest effectieve dieet. Niet toevallig voldoet het puntenprogramma van de Weight Watchers aan een behoorlijk aantal van de zaken die de vrouwen noemen als belangrijke ondersteunende factoren. Zo is er sprake van sociale support, wordt het gewicht in de groep gewogen (accountability), is er controle over de porties en wordt er gewezen op gezonde voedingskeuzes. Streef je naar gewichtsverlies? Dan zou de combinatie van de Weight
Watchers in combinatie met voldoende beweging (hardlopen!) wel eens de oplossing kunnen zijn.
Bron:
Metzgar CJ et al 2014. Facilitators and barriers to weight loss and weight loss maintenance: a qualitative exploration. J Hum Nutr Diet Epub-ahead-of-Print