Het lange termijn effect van testosteron

De maandelijkse nieuwsbrief van de IAAF liet in februari van dit jaar verontrustend beeld zien. Ruim 80 atleten waren in de maand ervoor betrapt op doping. Testosteron, een verboden middel dat valt onder de steroïden, is een van de stoffen waar atleten nogal eens positief op testen. Een recente dierstudie wijst erop dat deze androgene stof, van nature aangemaakt in ons lichaam ook na afloop van het gebruik nog jarenlang effect te hebben op de prestatie.

(Foto: De Britse sprintster Bernice Wilson)
Door: Miriam van Reijen
Het behoud van nieuwe celkernen zorgt voor snellere groei
Spiercellen bevatten een grote hoeveelheid nuclei, zogenaamde celkernen. Wanneer er spiergroei plaatsvind worden er eerste nieuwe celkernen gemaakt van omringende cellen. Recent dieronderzoek laat zien dat de vorming van deze nieuwe celkernen permanent is, of in ieder geval dat ook op lange termijn de nieuwe celkernen in stand blijven. Hoewel de spiergroei zelf weer af kan nemen als er minder wordt getraind, blijven de nieuwe celkernen behouden. Periodieke behandeling met steroiden zoals testosteron kunnen zo zorgen voor groter spiercellen met meer celkernen. Deze nieuwe celkernen bestaan ook nog, monden nadat de spiercel weer terug is gekeerd naar zijn oorspronkelijke grootte zonder gebruik van steroiden. Worden deze cellen vervolgens getraind, dan groeien ze veel sneller dan spiercellen die nooit testosteron hebben gehad.
Het onderzoek
Tijdens het onderzoek werden vrouwelijke ratten behandeld met testosteron gedurende twee weken. Twee verschillende onderbeenspieren werden onderzocht, de oxidatieve soleus als de glycolytische extensor digitorum longus (EDL) . In de soleus zorgden behandeling met testosteron voor een toename van de celkernen met 66%. Een trainingsprikkel alleen, betekende een stijging van 51%. Een combinatie van beiden zorgde voor 92% meer celkernen. In de EDL hadden training, testosteron of een combinatie in verhouding hetzelfde, maar minder spectaculaire resultaat. De toename in de grootte van de cel ging ongeveer gelijk op met de toename in celkernen, respectievelijk 77%, 48% en 118%.
Een aantal weken later
Een week na het onderzoek was de hoeveelheid testosteron lager dan de merkbare detectiewaarde. Drie weken na het onderzoek bleef het aantal celkernen onveranderd hoog, zo’n 42% hoger dan in de groep zonder testosteron. Wanneer na drie weken opnieuw een trainingsperiode met overload werd geintroduceerd nam de omvang van de spiercel met 44% toe in de groep met testosteron. Zonder was dit slechts 17%.
Drie maanden later werden de volgende metingen gedaan. Er wordt verondersteld dat dit overeenkomt met ongeveer 10 mensenjaren (muizen leven zo’n 2 jaar). Hoewel de omvang van de spieren tussen beide groepen gelijk was, bleek het aantal celkernen 28% hoger in de groep met testosteron. Een trainingsprogramma zorgde voor een toename van 31% in de groep met steroiden en slechts 6% in de andere groep.
Van dieren naar mensen
Dit onderzoek geeft mogelijk een verklaring waarom een periode van krachttraining ervoor kan zorgen dat kracht een tijd later, sneller kan worden opgebouwd. Spiercellen lijken een soort van spiergeheugen te hebben, wat tot uiting komt in de toename van celkernen. Met een toename van deze celkernen worden trainingsprikkels eerder erkend. De stijging in het aantal celkernen gaat vooraf aan een stijging in het volume van een spiercel. Verder onderzoek moet aantonen of dit inderdaad ook het geval bij mensen is. De onderzoekers wijzen er op dat studies bij ouders wel heeft aangetoond dat een periode van zware krachttraining op latere leeftijd, ook jaren later nog voordelen biedt. Zeker wanneer er vervolgens doorgegaan wordt met sporten op een matige intensiteit. Dit suggereert dat er ook bij mensen een mechanisme voor spiergeheugen bestaat.
Bron:
Enger IM, Bruusgaard JC, Efstestol E, Gundersen K. 2013. A cellular memory mechanism aids overload hypertrophy in muscle long after an episodic exposure to anabolic steroids. J Physiol 591. 6221-6230